‘SHARING HER APPLES’: Assessment

I’d say, 2025 was a good, and peaceful year for me, and has initiated new hopes for a fuller life within the writing and publishing activity:

The self-publishing of my first novel ‘Sharing Her Apples, both in English (in 2024) and in Greek in 2025, via Fylatos Publishing has been an on-going adventure and much to my surprise the process was smooth, and successful; thanks to the professionalism, the excellent collaboration and the continues support I have enjoyed by the publishers.

Among other things, I wish and hope for 2026 is that some of the literary agents who have sidestepped my queries for my ‘Sharing Her Apples’, would now read the book and perhaps make a few critical comments.

The Greek version of the novel has also been well received by the Greek public. There were 2 presentations of the book, the second one in Athens, and it has had some valuable reviews, one of which I’d like to share with you here bellow.

quote

‘Sharing Her Apples’, a Critical Presentation, by Theodore Papadatos, Lawyer,

13 December 2025, at Enastron Book-Café, Athens

“A lot can be really said about the book.

The psychological perspective and the character conflicts were previously analyzed: Human emotions, the concept of betrayal, revenge and redemption, frustrations (personal or collective), the vulnerability of women, the horror of war and a series of other elements that have already been discussed.

I will try to approach the novel from a different perspective.

In my reading,’ Sharing Her Apples’ by Diamantoula Triantafyllou moves between literature, historical record (even implicitly), and human ethics. Or, to put it better, the timeless conflict between Law and Ethics. In this sense, the author’s professional background is also evident, where she draws inspiration from real court records of the ICTY (International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia), from real war crimes trials.

By illuminating the lives of two women – Helen and Katarina – and through their personal paths (parallel paths that ultimately intersect), the book also functions, above all else, as a historical archive. Through Katarina’s micro-story, the historical palimpsest of the Balkans is vividly illustrated. The dissolution of Yugoslavia, the 1992 referendum, the beginning of the siege of Sarajevo constitutes the historical background that is not described bluntly in the book, but is experienced through Katarina.

The borderline era where “the war simmers” (borrowing the author’s expression – a phrase that condenses the feeling of the period) and which ultimately leads to the collapse of the former Yugoslavia. We are shortly after the death of Tito. A death that deprived Yugoslavia of its main unifying force. As a result, ethnic tensions then begin to develop. And this becomes clear in the book. I recall the image that Ms. Triantafyllou gives us with the distinction of students in school classes based on ethnic criteria.

Furthermore, we travel to Doves Square, where we see the old Yugoslavia, a mixed and vibrant society. We learn about the demographic structure of Bosnia, which consisted of a mixed population of Bosnians (with various religious characteristics) and strong minorities of Serbs and Croats. About the ideas of Greater Serbia that developed and, ultimately, the political and ethnic antagonism that led to the Dissolution of the former Yugoslavia.

However, with the collapse of Yugoslavia, relationships, trust, boundaries, and laws also collapse. Something that becomes clear from Katarina’s testimony: the “inscription” of history within the heroine’s human experience and the consequences it has for her, and the subsequent course of her life. Katarina carries her injuries not only as personal wounds, but as an informal archive of History. In her body and soul, events that later become History (with a capital letter) and of course serious legal cases (see the author’s inspirational background), have been imprinted, but at the moment they happen, are simply pain, fear and experienced injustice.

In the internal refugees’ camps, uprooting is recorded. In the Relief Center, the trivialization of human nature.

(I open a parenthesis – the most shocking, I think, scene of the novel – conveys to us the “human dimension of the inhuman”. Here Ms. Triantafyllou uses literature as an anti-silence, to remember Primo Levi, resisting the oblivion of trauma.)

In the pages of the prison, the collapse of institutions after the war. The example of prison guards receiving “additional remuneration” with the tacit consent of the director, illuminates a system where institutions have completely disintegrated and only personal interests survive.

And here I am led to the second problematic of the book. What does Justice mean and what are its limits? Deeper questions that the novel brings to the fore.

How this institutional weakness pushes Katarina to seek “justice” on her own — even when her path becomes destructive. How war, poverty, exploitation and violence eroded her moral compass. When her world collapses, law does not protect her.

And on the other hand, Helen (and her relationship with Annie) as the book’s bright counterweight: Where the law cannot deliver justice, human action restores it.

As the heroines’ stories intertwine, we explore the boundaries between justice and self-justice, compassion and madness, law and the human need for meaning. The book shows us that where institutional law fails, there, perhaps the Moral and the Human emerge.

And all this, an in my opinion rightly so, without the author taking a clear position. Besides, literature has the right not to decide, to leave the case pending, to shift the responsibility to the reader.

The author exploits the tension that arises in each such situation, as a scheme, to present a deeper reflection on the human condition; the link between morality-law, conscience-law. Questioning the “instrumental” and strict application of the Law, highlighting the Moral indifference or the crisis of the system, we are invited to reflect on the transition from individual anger to the collective need for justice.

In closing, ‘Sharing  Her Apples’ is not only a war story or a story of two women. It is a work with multiple axes:

• the microhistory that illuminates the great History,
• the trauma that acquires a voice (Levi),
• the human that seems to transcend the institutional with all that this entails, but also that,
• through the example of Helen in the midst of violence and loss there can be light. And that, memory, responsibility and love may ultimately be the most stable forms of justice.       Theodoros Papadatos”

unquote

And some of my lose thoughts about HOPE and 2026

January 2026 starts with not any of last year’s armed conflicts in the world being solved, nor are their frightful sufferings, cruelty and democratic wants,

while we see new armed conflicts emerging.

Yet, all of these in the middle of a profusion of New Year’s good wishes, promises and expectations by everyone for everyone and all, and a basketful of hopes that underline the ultimate aspiration that this year would/should be fairer, and brighter and more prosperous than the last one.

My great-grandmother was a woman who after witnessing and escaping a mini-mass slaughter in her town-village in Turkey and, later on surviving both World War I and II, she died at 104 years old, in the early nineteen-sixties. She used to say that ‘regardless of endurance to hardship and of the devastation cost of its life blood, living is sweet like candy because of hope’. Even in places where conflicts are ravaging the homes and lives of people with seemingly non-ending problems, ‘hope’ refuses to be extinct. Hope is perhaps the ultimate gift God gave us to cope with everything in this life.

Even in today’s difficult and ominous times let us all envisage for more agreeable and cheery news reports and let us all HOPE that the 2026 would become the year where war exists in books and films only.

Diamantoula Triantafyllou

PS     My second novel, ‘A Grain of Soil’ or ‘The Ruby Fugitives’ is now with Fylatos Publishing to come out in English, in February 2026 and will be available in Amazon and other international retailers both in paper and in e-book.  A third novel is being scheduled for later in the year.

———-

GR – Eλληνικά

Μοιράζεται Τα Μήλα Της – Κριτική

Θα έλεγα ότι το 2025 ήταν για μένα ένας καλός και ήσυχος χρόνος και έφερε νέες ελπίδες για μια ζωή γεμάτη με δραστηριότητες γραφής και έκδοσης.

Η αυτό-έκδοση του πρώτου μου μυθιστορήματος ‘Μοιράζεται Τα Μήλα Της’ τόσο στην Αγγλική όσο και στη Ελληνική γλώσσα μέσω της Φυλάτος Εκδοτικής ήταν μια συνεχιζόμενη περιπέτεια και με ξάφνιασε ευχάριστα η ομαλή και επιτυχής εξέλιξη της, που οφείλεται επίσης στον επαγγελματισμό, την εξαιρετική συνεργασία αλλά και την υποστήριξη που έχω από τον εκδότη μου.

Μεταξύ άλλων που εύχομαι και ελπίζω για το 2026 είναι ότι oι ατζέντηδες στο εξωτερικό (literaryagents) που έχουν προσπεράσει τις αιτήσεις μου για αντιπροσώπευση του ‘Μοιράζεται Τα Μήλα Της’, τώρα θα διαβάσουν το βιβλίο και ίσως να κάνουν και μερικά κριτικά σχόλια.

Το ελληνικό αναγνωστικό κοινό έχει επίσης καλοδεχθεί την ελληνική έκδοση του βιβλίου. Έγιναν δύο βιβλιοπαρουσιάσεις, η δεύτερη στην Αθήνα τον Δεκέμβριο 2025 και το βιβλίο είχε μερικές αξιόλογες κριτικές, μία από τις οποίες έχω την χαρά να μοιραστώ μαζί σας εδώ:

Παρουσίαση του Θοδωρή Παπαδάτου, Δικηγόρος ΕΚΠΑ, στο ΄Εναστρο Βιβλιοκαφέ, Σόλωνος 101, Αθήνα,. 13 Δεκεμβρίου 2025

‘ΜΟΙΡΑΖΕΤΑΙ  ΤΑ  ΜΗΛΑ ΤΗΣ’

(της Διαμαντούλας Τριαναφύλλου)

Καλησπέρα και από εμένα,

Θα ήθελα και εγώ με τη σειρά μου να ευχαριστήσω την κα. Τριανταφύλλου για τη μεγάλη τιμή να με προσκαλέσει να σε μια τόσο σημαντική για εκείνη στιγμή, αλλά και τον καλό μου φίλο Αλέξανδρο, ο οποίος ήταν και είναι η κινητήριος δύναμη για να συμβεί η αποψινή εκδήλωση. Αυτός που έφερε κοντά ανθρώπους, με διαφορετικό υπόβαθρο ώστε να αναπτύξουμε τις σκέψεις μας γύρω από το μυθιστόρημα.

Η ατυχία του τελευταίου ομιλητή. Νομίζω πως έχουν, ήδη, ειπωθεί τα περισσότερα (εάν όχι όλα), και, για να χαριτολογήσω, παρ’ ό,τι είμαστε σε μια νύχτα του Δεκέμβρη, για να μην κάνουμε την παρουσίαση «μακροτέρα χειμερινής νυκτός» (που λέει και ο Ροίδης), θα είμαι εξαιρετικά σύντομος.

Για το βιβλίο μπορούν να ειπωθούν, πραγματικά, πολλά. Αναλύθηκε προηγουμένως η ψυχολογική σκοπιά και οι συγκρούσεις των χαρακτήρων. Τα ανθρώπινα συναισθήματα, η έννοια της προδοσίας, της εκδίκησης και της λύτρωσης, οι ματαιώσεις (προσωπικές ή συλλογικές), η ευαλοτότητα της γυναίκας, η φρίκη του πολέμου και μια σειρά άλλων στοιχείων για τα οποία έγινε ήδη λόγος.

Θα προσπαθήσω να προσεγγίσω το μυθιστόρημα από μία διαφορετική οπτική.

Μπαίνω, λοιπόν, απευθείας στο θέμα – in media res.

Το Μοιράζεται τα Μήλα της, κατά την ανάγνωσή μου, κινείται ανάμεσα στη λογοτεχνία, την ιστορική καταγραφή (έστω και εμμέσως), αλλά και την ανθρώπινη ηθική. Ή για να το θέσω καλύτερα, τη διαχρονική σύγκρουση ανάμεσα στο Δίκαιο και το Ηθικό. Υπό αυτή την έννοια, είναι εμφανές και το επαγγελματικό υπόβαθρο της συγγραφέως, όπου αντλεί έμπνευση από πραγματικά δικαστικά πρακτικά του ICTY (Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου για την πρώην Γιουγκοσλαβία). Από πραγματικές δίκες πολέμου και εγκλημάτων.

Φωτίζοντας η κα Τριανταφύλλου τη ζωή δύο γυναικών – της Έλεν και της Καταρίνα – και μέσα από τις προσωπικές τους διαδρομές (διαδρομές παράλληλες που εν τέλει τέμνονται), το βιβλίο λειτουργεί, πέραν όλων των άλλων, και ως ιστορικό αρχείο. Μέσα από τη μικρο-ιστορία της Καταρίνα εικονογραφείται, με ενάργεια, το ιστορικό παλίμψηστο των Βαλκανίων. Η διάλυση της Γιουγκοσλαβίας, το δημοψήφισμα 1992, η έναρξη της πολιορκίας του Σαράγιεβο αποτελούν το ιστορικό φόντο που δεν περιγράφεται μεν ωμά στο βιβλίο, αλλά βιώνεται μέσα από την Καταρίνα. 

 Η μεταιχμιακή εποχή όπου «ο πόλεμος σιγοβράζει» (δανειζόμενος έκφραση της συγγραφέως – φράση που συμπυκνώνει το αίσθημα της περιόδου) και που εν τέλει οδηγεί στην κατάρρευσης της πρώην Γιουγκοσλαβίας. Είμαστε λίγο μετά το θάνατο του Τίτο. Ένας θάνατός που αποστέρησε την κύρια ενοποιητική δύναμη της Γιουγκοσλαβίας. Με αποτέλεσμα να αρχίζουν στη συνέχεια να αναπτύσσονται εθνοτικές εντάσεις. Και αυτό γίνεται σαφές στο βιβλίο. Θυμίζω την εικόνα που μας δίνει η κα Τριανταφύλλου με τη διάκριση των μαθητών σε σχολικά τμήματα με βάση εθνοτικά κριτήρια (σελ. 56).

Ακόμη, ταξιδεύουμε στην Πλατεία των Περιστεριών (σελ. 43), όπου βλέπουμε την παλιά Γιουγκοσλαβία, μια κοινωνία μεικτή και ζωντανή. Μαθαίνουμε για τη δημογραφική διάρθρωση της Βοσνίας που αποτελείτο από μικτό πληθυσμό Βοσνίων (με διάφορα θρησκευτικά χαρακτηριστικά) και ισχυρές μειονότητες Σέρβων και Κροατών. Για τις ιδέες περί Μεγάλης Σερβίας που αναπτύσσονται και, εν τέλει, τον πολιτικό και εθνοτικό ανταγωνισμό που οδηγεί στη Διάλυση της πρώην Γιουγκοσλαβίας.

Μαζί, όμως, με την κατάρρευση της Γιουγκοσλαβίας, καταρρέουν και οι σχέσεις, η εμπιστοσύνη, τα όρια, οι νόμοι. Κάτι που γίνεται σαφές από τη μαρτυρία της Καταρίνα. Η «εγγραφή» της ιστορίας μέσα στο ανθρώπινο βίωμα της ηρωίδας. Και οι συνέπειες που έχει για αυτή και τη μετέπειτα πορεία της ζωής της. Η Καταρίνα κουβαλά τα τραύματά της όχι μόνο ως προσωπικές πληγές, αλλά ως άτυπο αρχείο της Ιστορίας. Στο σώμα και στην ψυχή της έχουν αποτυπωθεί γεγονότα που αργότερα γίνονται Ιστορία (με κεφαλαίο) και βέβαια σοβαρές νομικές υποθέσεις (βλέπετε το εμπνευστικό υπόβαθρο της συγγραφέως), αλλά τη στιγμή που συμβαίνουν, είναι απλώς πόνος, φόβος και βιωμένη αδικία.

Στους καταυλισμούς, καταγράφεται ο ξεριζωμός. Στο Κέντρο ‘Ανακούφισης’ νο. 8, ο ευτελισμός της ανθρώπινης φύσης.

(ανοίγω μια παρένθεση – η πιο συγκλονιστική, φρονώ, σκηνή του μυθιστορήματος – μας μεταφέρει την «ανθρώπινη διάσταση του απάνθρωπου». Εδώ η κα. Τριανταφύλλου χρησιμοποιεί τη λογοτεχνία ως αντι-αποσιώπηση, για να θυμηθώ τον Primo Levi, αντιστεκόμενη στη λήθη του τραύματος.)

Στις σελίδες της φυλακής, η κατάρρευση θεσμών μετά τον πόλεμο. Το παράδειγμα των δεσμοφυλάκων που λαμβάνουν «επιπλέον απολαβές» με τη σιωπηρή συγκατάθεση του διευθυντή (σελ. 381), φωτίζει ένα σύστημα όπου οι θεσμοί έχουν πλήρως αποσυντεθεί και επιβιώνουν μόνο προσωπικά συμφέροντα.

Και εδώ οδηγούμαι στη δεύτερη προβληματική του βιβλίου. Τι σημαίνει Δικαιοσύνη και ποια τα όρια της; Βαθύτερες διερωτήσεις που το μυθιστόρημα φέρνει στο επίκεντρο.

Πώς αυτή η θεσμική αδυναμία ωθεί την Καταρίνα να αναζητήσει «δικαιοσύνη» μόνη της — ακόμη κι όταν αυτή η πορεία της γίνεται καταστροφική. Πώς ο πόλεμος, η φτώχεια, η εκμετάλλευση και η βία διαβρώνουν την ηθική της πυξίδα. Όταν ο κόσμος της καταρρέει, το δίκαιο δεν την προστατεύει.

Και από την άλλη η Έλεν (και η σχέση της με την Άννι) ως το φωτεινό αντίβαρο του βιβλίου. Εκεί που ο νόμος δεν μπορεί να αποδώσει δικαιοσύνη, η ανθρώπινη πράξη την αποκαθιστά.

Καθώς οι ιστορίες των ηρωίδων διαπλέκονται, εξερευνούμε τα όρια ανάμεσα στη δικαιοσύνη και την αυτοδικία, στη συμπόνια και την τρέλα, στον νόμο και την ανθρώπινη ανάγκη για νόημα. Μας δείχνει το βιβλίο πως εκεί που το θεσμικό δίκαιο αποτυγχάνει, εκεί, ίσως αναδύεται το Ηθικό και το Ανθρώπινο.

Και αυτά, κατά την γνώμη μου, δίχως να παίρνει σαφή θέση η συγγραφέας. Εξάλλου, η λογοτεχνία έχει δικαίωμα να μην αποφανθεί, να αφήσει σε εκκρεμότητα την υπόθεση, να μεταθέσει την ευθύνη στον αναγνώστη.

Η συγγραφέας εκμεταλλεύεται την ένταση που γεννιέται σε κάθε τέτοια κατάσταση, ως σχήμα, για να καταθέσει ένα βαθύτερο στοχασμό γύρω από την ανθρώπινη συνθήκη· το ζεύγμα ηθικής-δικαίου, συνείδησης-νόμου. Αμφισβητώντας την «εργαλειακή» και αυστηρή εφαρμογή του Νόμου, αναδεικνύοντας την ηθική αδιαφορία ή την κρίση του συστήματος, καλούμαστε να στοχαστούμε πάνω στη μετάβαση από την ατομική οργή στη συλλογική ανάγκη δικαίου.

Κλείνοντας, το Μοιράζοντας τα Μήλα της μόνο μια ιστορία πολέμου ή μια ιστορία δύο γυναικών. Είναι ένα έργο  πολλαπλών αξόνων:

• η μικροϊστορία που φωτίζει τη μεγάλη Ιστορία
• το   τραύμα που αποκτά φωνή (Levi),
• το ανθρώπινο που φαίνεται να υπερβαίνει το θεσμικό με ό,τι αυτό συνεπάγεται, αλλά και το ότι, μέσα από το παράδειγμα της Έλεν (και καταλήγω με αυτό) μέσα στη βία και την απώλεια μπορεί να υπάρξει φως. Και πως η μνήμη, η ευθύνη και η αγάπη ίσως είναι τελικά οι πιο σταθερές μορφές δικαιοσύνης

Θοδωρής Παπαδάτος

ΥΓ. Να συγκρατήσω τη «συνομιλία» της συγγραφέως με τον τον Ουίλιαμ Μπλέικ – προσθέτοντάς στο σχήμα Έλεος, Οίκτο Ειρήνη και Αγάπη και αυτό της Εκδίκησης.

——–

Kαι μερικές από τις σκέψεις μου για την ΕΛΠΙΔΑ και το 2026

Το 2026 αρχίζει χωρίς να υπάρξει λύση στις περισσότερες από τις  ένοπλες συρράξεις του προηγούμενου έτους στον πλανήτη μας, ούτε υπάρχουν λύσεις η ανακούφιση στα τρομερά βάσανα, την απανθρωπιά και τις δημοκρατικές ελλείψεις, ενώ παρατηρούμε και νέες συρράξεις να εμφανίζονται.

Και όλα αυτά μέσω μιας αφθονίας ευχών, και προσμονών για το Νέο ΄Ετος από όλους, προς όλους και για όλους, και ένα καλάθι γεμάτο ελπίδες που υπογραμμίζουν την υπέρτατη φιλοδοξία ότι αυτός ο Χρόνος, το 2026, περιμένουμε να είναι πιο δίκαιος, πιο λαμπερός και επιτυχημένος από ότι ο χρόνος που πέρασε.

Η προγιαγιά μου ήταν μια γυναίκα που, αφού έγινε μάρτυρας και γλίτωσε από μια μίνι μαζική σφαγή στην πόλη-χωριό της στην Τουρκία και, αργότερα, επέζησε τόσο του Α’ όσο και του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, πέθανε σε ηλικία 104 ετών, στις αρχές της δεκαετίας του ’60. Συνήθιζε να λέει ότι «ανεξάρτητα από την αντοχή στις κακουχίες και το καταστροφικό της κόστος σε αίμα, η ζωή είναι γλυκιά σαν καραμέλα επειδή υπάρχει ελπίδα».

Ακόμα και σε μέρη όπου οι συγκρούσεις καταστρέφουν τα σπίτια και τις ζωές ανθρώπων με φαινομενικά ατελείωτα προβλήματα, η «ελπίδα» αρνείται να σβήσει. Η ελπίδα είναι ίσως το απόλυτο δώρο που μας έδωσε ο Θεός για να αντιμετωπίσουμε τα πάντα σε αυτή τη ζωή.

Ακόμα και στις σημερινές δύσκολες και δυσοίωνες εποχές, ας οραματιστούμε όλοι πιο ευχάριστες και χαρούμενες ειδήσεις και ας ΕΛΠΙΣΟΥΜΕ όλοι ότι το 2026 θα γίνει η χρονιά όπου ο πόλεμος θα υπάρχει μόνο σε βιβλία και ταινίες.

Diamantoula Triantafyllou

ΥΓ.   Η δεύτερη μου μυθοπλασία, ΄Ενας Κόκκος Σκόνης’ ή ‘Οι Φυγάδες Της Ρουμπίνης’, θα εκδοθεί στα Αγγλικά από την ΄Εκδόσεις Φυλάτος΄  και θα βρίσκεται από τον Φεβρουάριο 2026 στην ΑΜΑΖΟΝ και σε άλλα διεθνή βιβλιοπωλεία σε μορφή βιβλίου αλλά και σε ebook.